Zmiękczacze są przyrządami hydraulicznymi przeznaczonymi do eliminowania twardości z wody. Duża twardość wody jest wynikową zawartości jonów magnezu i wapnia. Powodują one występowanie jasnego nalotu – kamienia kotłowego – na bateriach oraz produktach AGD. Kamień jest problematycznym skutkiem znacznej twardości wody. Z uwagi na jonowy format twardości zmiękczacze bazują na złożach jonowymiennych kationitowych (jony magnezu i wapnia mają ładunek dodatni). Przykłady tych złóż to m.in. Crystal Right. Są to silnie kwaśne złoża z niskim odczynem pH.
Oprócz pozbywania się twardości z wody niektóre ze złóż dość dobrze radzą sobie również z takimi niepożądanymi substancjami jak mangan lub amoniak. Żywotność złóż jonowymiennych jest w miarę spora a wynosi od 10 do 15 lat. Wówczas wymagana jest kompletna wymiana złoża. W czasie używania złoże zatraca własności jonowymienne, z tego powodu co pewien czas należy wykonywać regenerację roztworami soli. Liczba dni między regeneracjami jest ustalana indywidualnie i ściśle zależy od jakości filtrowanej wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (ściśle uzależnionej od ilości żywicy). Nowoczesne zmiękczacze wody oferują bardzo duże miary natężenia przepływu, zarządzane są zupełnie automatycznie, zaś klasa wody po uzdatnieniu spełnia najsurowsze wymogi klientów.

